JNM Recz 1992 Pommeren West Polen

Grauwe klauwier (Red-backed Shrike, <i> Lanius collurio</i>) bleek erg tam en was door Simone Heijden en Danielle Kurpershoek dicht te benaderen

Recz – a small town on the hill, at left bank of Ina river. Around there are 3 remains of Wends castles. In the place there are remains of fortified walls built in Middle Ages as well as two gates: Choszczynska and Drawska – all are in good shape. There is also worth to see Gothic bricked St. Catharine Church. Pomorze Zachodnie: Recz

Birds in West Poland in 1992

Waarom ga je als vogelaar nu in godsnaam naar het westen van Polen als 5-600 km verderop in Oost-Polen enkele van de beste vogelgebieden van Europa liggen?" Deze vraag zal aan meerdere vogelaars die naar dit kamp gingen gesteld zijn. Mijn reden hiervoor was vooral nieuwsgierigheid of het westen echt zo matig is of het oosten zo overschat wordt of dat, zoals zo vaak, de waarheid in het midden ligt.

Nu, na afloop van het kamp, kan de balans opgemaakt worden. Het zal wel terecht zijn dat het oosten zoveel bezocht wordt maar het is oerstom om op weg daar naar toe het westen volledig over te slaan zoals de meeste vogelaars doen. Het gebied rondom Recz heeft voor ons westerlingen al vele leuke oostelijke soorten te bieden en de meeste zijn in goede aantallen aanwezig.

Het door ons bezochte gebied rondom Recz en dan met name het (vis)vijvercomplex direct ten oosten hiervan is enorm vogelrijk en relatief klein. In dit gebied van slechts 2 bij 1 á 1,5 km troffen wij, in dit vrij matige seizoen, maar liefst 154 soorten aan waaronder o.a. alle 5 de Europese Futen, 3 soorten Arenden onder de 14 roofvogelsoorten, 6 soorten Spechten en goede bossoorten als Grauwe Fitis en Kleine Vliegenvanger.

Huisje gefotografeerd in een Oost Pools dorp

een wonder dat er veel aandacht aan vogels besteed is. Iedere dag waren er minimaal 1 en maximaal 3 op vogels gerichte excursies en op enkele andere excursies werd ook wel eens een vogel genoteerd. Deze waarnemingen verdwenen dit keer niet in de roemruchte stoffige notitieboekjes maar werden ook nog eens op excursieformulieren gezet. Anderen gaven er de voorkeur aan om hun waarnemingen 's avonds aan de auteur dezes te dicteren en weer anderen leverden hun gegevens na afloop van het kamp in. In totaal werden zo van 8-10 mensen waarnemingen ontvangen.

Na afloop van het kamp bleken toch wat dingen misgegaan te zijn met dit systeem. Sommige mensen noteerden alleen de soort en niet de aantallen, sexe of andere gegevens, soms ontbraken er gegevens over de determinatie, stonden er soorten op de kamplijst die niet op de excursieformulieren terug te vinden waren maar het vervelendst was de geringe animo om de algemene en minder algemene soorten te noteren. Van meerdere toch wel leuke soorten in dit deel van Polen zoals bijvoorbeeld Tortelduif, Grote Lijster etc. kon zo geen goed beeld van het voorkomen gevormd worden.

Maar ondanks dit alles is er toch een flinke prestatie geleverd, vrijwel alle van de vermoedelijk in het gebied verblijvende soorten zijn gevonden met enkele uitzonderingen (Gekraagde roodstaart!) en daarnaast werden er nog enkele extraatjes in de vorm van Poelsnip en Steppenvorkstaartplevier gevonden. Al met al, een op vogelgebied zeer geslaagd kamp in een fantastisch gebied!

Kaart 2.1 Positie vijvers en uitkijkpunt

This map shows the observation points A, B, and C near the fish ponds, that was a good place for birding

Soortbespreking

1) Tachybaptus ruficollis,Dodaars, Little Grebe, Zwergtaucher, Grebe castagneux,

Vrij algemeen op geschikte plekken die vreemd genoeg alleen in de omgeving van het kampterrein bleken te liggen. Eén paar met twee juvenielen zat op plas C (zie kaart), minstens twee paartjes met respectievelijk vier en zes juvenielen zaten op plas A, vergezeld van nog een paar vogels en als laatste enkele losse exemplaren op de Karpervijver. Het was niet mogelijk om daar het aantal paartjes te bepalen.

2) Great Crested Grebe, Fuut, Podiceps cristatus

Algemeen op de meeste grote meren in de buurt van Recz. Juvenielen zijn alleen gezien op de Karpervijver, minstens twee paar en op de grote plas ten zuiden van Chemnietz, één paar.

3) Roodhalsfuut, Podiceps grisegena, Red-necked Grebe,Rothalstaucher

Gedurende het hele kamp verbleef een adult met twee juvenielen op plas F. Behalve deze eenvoudig te vinden beauties verbleven er nog twee adulten op de plas ten zuiden van Chemnietz.

4) Kuifduiker, Podiceps auritus, Slavonian Grebe, Ohrentaucher

Een volledig winterkleed adult werd op 2 augustus ontdekt op plas A en werd toen vergezeld door twee juveniele fuutachtigen. Helaas konden deze juvenielen op latere data niet worden teruggevonden, helaas omdat het dan het derde Poolse broedgeval zou hebben betroffen. Eerdere broedgevallen vonden in 1972 en 1985 plaats. De adult is het hele kamp aanwezig gebleven.

5) Geoorde fuut, Podiceps nigricollis, Black-necked Grebe, Schwarzhalstaucher

Alleen waargenomen op de Karpervijver en mogelijk twee juvenielen ( zie Kuifduiker) op plas A. Een telling op 2 augustus leverde een minimum aantal van 28 exemplaren op. Het aantal paartjes was lastiger te bepalen; adulte vogels verlaten de broedplaats zodra de jongen voor zichzelf kunnen zorgen en net in deze tijd ruien de adulten waardoor ze moeilijk van de juvenielen te onderscheiden zijn. Een schatting op basis van de getelde aantallen en ervaring op de Brabantse broedplaatsen bedraagt zo'n negen paartjes maar het werkelijke aantal kan daar flink boven liggen.

6) Great Cormorant, Aalscholver, Phalacrocorax carbo

Geregeld gezien maar de meeste waarnemingen hebben betrekking op hetzelfde groepje van vijf die geregeld op de Karpervijver kwamen vissen en mogelijk ook slapen. Voor zover nagegaan kon worden was er maar één andere waarneming n.l.twee vogels op het meer bij Chemnietz.

7) Roerdomp, Botaurus stellaris, Bittern, Rohrdommel

Twee of drie keer is er een roerdomp gehoord in dezelfde hoek van de Karpervijver, zodat er wel van uitgegaan mag worden dat het één vogel betreft.

Grey Heron, Blauwe reiger, Ardea cinerea, Vrij algemeen
in de nabijheid van plassen, beken en moerassen.

8) Grey Heron, Blauwe reiger, Ardea cinerea

Vrij algemeen in de nabijheid van plassen, beken en moerassen en dus ook vaak gezien. Het maximum aantal in de aangeleverde notities was zes bij de Karpervijver.

9)White Stork, Ooievaar, Ciconia ciconia

Zoals iedereen die op het kamp was kan beamen is de Ooievaar in Polen nog steeds een algemene broedvogel. Er werden er dan ook dagelijks gezien in sterk wisselende aantallen., met een maximum van 20 á 25 exemplaren bij Chemnietz. Naar het eind van het kamp viel meerdere mensen de toenemende groepsgrootte op, duidelijk het begin van de herfsttrek. In Recz vonden we drie bezette nesten en in Lubinow op een boerderij ook drie en dan nog her en der verspreid een nest.

White Stork, Ooievaar Ciconia ciconia, Black Stork is seen four times

10) Zwarte ooievaar, Ciconia nigra, Black Stork, Schwarzstorch

Deze fraaie vogel is vier keer gezien, op 2 augustus één over Recz, op de vijfde één, op de 9e drie en ten slotte op de 11e weer één over of bij de kampplaats. N.B. er zijn in Polen zo'n 800-900 paartjes!

11) Mute Swan, Knobbelzwaan, Cygnus olor

Slechts twee waarnemingen van deze in Polen zeer algemene soort. Eén op een klein meer twee kilometer ten westen van Recz en de ander zat op het grote meer ten zuiden van Chemnietz.

12) Greylag Goose , Grauwe gans,Anser anser

Op 3 augustus werden er drie op de Karpervijver gezien.

13) Mallard, Wilde eend, Anas platyrhynchos

Algemeen tot zeer algemeen op alle natte plaatsen met als (rare) uitzondering de grotere meren. Mogelijk wordt daar intensief gejaagd of zo.

14) Wintertaling, Anas crecca,Teal, Krickente

Alleen op de Karpervijver gezien met een maximum van negen exemplaren.

15) Zomertaling, Anas querquedula, Garganey, Knaekente

Er verbleef één zomertaling het gehele kamp op de Karpervijver en hetzelfde (?) exemplaar verblijdde op de laatste dag meer F met een kort bezoek. Gezien de determinatieproblemen bij talingen in de ruitijd is dit natuurlijk een onderschatting van het werkelijke voorkomen van deze in Polen niet zeldzame soort.

16) Slobeend,Anas clypeata, Shoveler, Loeffelente

Wel waargenomen maar de waarnemer was zo slim om er verder niets bij te zetten over plaats, datum of aantal.

17) Tufted Duck, Kuifeend, Aythya fuligula

Vrij algemeen op dichtbegroeide plassen waar groepen tot 25 exemplaren konden worden gezien. Er was een mooie tweedeling te zien, op de kleinere meren verbleven vooral vrouwtjes en juvenielen en op de grotere plassen voornamelijk ruiende mannetjes. In een zo'n groep op de Karpervijver verbleef een tijdje een afwijkend mannetje met een grijszwarte i.p.v. zwarte rug.

18) Tafeleend,Aythya ferina, Pochard ,Tafelente

Minder talrijk dan de Kuifeend, alleen gezien op de plassen bij het kamp (max. vier exemplaren) en op de Karpervijver. Op beide plaatsen was gebroed. Volgens de Poolse avifauna is dit de algemeenste duikeend.

19) Witoogeend, Aythya nyroca, Ferruginous Duck, Moorente

De zeldzaamste eend op kamp, op plas C verbleven het hele kamp een mannetje eclipskleed en een vrouwtje of juveniel. Mogelijk waren er meer aanwezig maar hoe langer je de Tafeleenden die er bij zaten bekeek hoe meer vogels met enkele kenmerken van beide soorten gevonden werden.

20)Goldeneye, Brilduiker, Bucephala clangula

Twee vrouwtjes zwierven rond het kampterrein en werden op vrijwel iedere plas gezien. Een groep van meer dan 25 stuks (man/vrouw/juveniel) werd nabij Tuczno gezien.

21) Zeearend ,Haliaeetus albicilla,White-tailed Eagle, Seeadler

Deze grote en indrukwekkende roofvogel werd iedere dag wel enkele keren gezien in het gebied tussen het kampterrein en Recz. Het was mogelijk om minstens vier individuen te onderscheiden: twee adulten die meerder malen samen gezien werden, een tweede of derde jaars vogel en minstens één eerstejaars vogel. De adulten en de eerstejaars vogel werden regelmatig in elkaars gezelschap gezien, de reden waarom we denken dat er in de directe omgeving van het kamp een broedgeval heeft plaatsgevonden. Naast (?) die twee adulten sliep er ook nog een adult bij plas A zodat er mogelijk zelfs drie adulten aanwezig waren.

De vogels werden meestal hoog boven de plassen cirkelen gezien maar af en toe hadden we het geluk dat ze in de bomen rond de Karpervijver zaten te niksen. Puur genieten.

22) Schreeuwarend, Aquila pomarina , Lesser Spotted Eagle

Nogal onverwacht zagen we op de 5e tijdens het koken opeens een mooie, adulte schreeuwarend over het kampterrein zeilen. Het begin van de dagelijkse waarnemingen vanaf toen:

- 6 augustus:één exemplaar ten westen van Recz
- 7 augustus:twee adulten jagend bij de Karpervijver
- 8 augustus:één exemplaar over het kamp
- 9 augustus:twee adulten en later nog een juveniel bij de Karpervijver en twee adulten boven het kampterrein baantjes trekkend
- 10 augustus: één juveniel bij de Karpervijver
- 11 augustus: één juveniel bij de Karpervijver

We vermoeden dat er drie of vier Schreeuwarenden nabij het kampterrein aanwezig waren, twee adulten en de juveniel en als mogelijke vierde vogel die van de 6e maar dit kan gezien de afstand die zo'n arend af kan leggen een van 'onze' vogels zijn geweest. Gezien het heimelijke gedrag nabij de kampplaats is een broedgeval in het broekbos direct achter het kamp niet uitgesloten, om niet te zeggen zeer waarschijnlijk.

23)Common Buzzard, Buizerd, Buteo buteo

Het vrijwel ontbreken van Buizerdwaarnemingen doet vreemd aan als je weet dat het veruit de algemeenste roofvogel van Polen is. De enige plek met meer dan twee buizerden was, zoals gebruikelijk, de kampplaats. Hier broedde namelijk een paartje in het bos op de heuvel met drie of vier juvenielen. Zelfs in andere op het oog goede habitats werden vrijwel geen Buizerden gezien.

24) Wespendief, Pernis apivorus, Honey Buzzard, Wespenbussard

De op één na algemeenste roofvogel in de omgeving van Recz. Hij werd dagelijks gezien in aantallen die varieerden van twee tot vijf exemplaren. Verder weg werden bij alle grotere boscomplexen wel Wespendieven gezien in lage aantallen. Ten westen van Recz werd een nest gevonden en nabij de kampplaats werden er twee vermoed.

25) Havik, Accipiter gentilis, Goshawk, Habicht

Er waren maar twee waarnemingen n.l. een vrouwtje op zowel de 8e als de 11e bij de Karpervijver. De zeldzaamheid van de havik kan mogelijk verklaard worden met het ontbreken van naaldbos in de omgeving.

26) Sperwer, Accipiter nisus , Sparrowhawk, Sperber

Slechts één waarneming van deze in het broedseizoen lastig te vinden soort: op drie augustus joeg een vrouwtje boven het meer.

27) Rode wouw, Milvus milvus, Red Kite, Rotmilan

Volgens onze waarnemingen is de Rode wouw veel algemener dan zijn zwarte verwant dit in tegenstelling tot de Poolse avifauna. Volgens dit boek is de zwarte wouw vooral talrijk in het noordwesten en de Rode Wouw in de Rest van het land. dagelijks vlogen er twee rond het kamp en de Karpervijver, er zaten er drie ten zuiden van Chemnietz op een akker met één zwarte wouw en 16 Raven, één bij Netkowo en dan nog diverse andere waarnemingen in de omgeving.

28) Zwarte wouw, Milvus migrans, Black Kite, Schwarzmilan

Slechts twee waarnemingen van de minst elegante wouw, één ten westen van Recz en nog een op 3 augustus bij Chemnietz (zie rode wouw)

29) Marsh Harrier, Bruine Kiekendief , Circus aeruginosus

De algemeenste roofvogel tijdens het kamp die op vrijwel alle geschikte plekken wel te zien was. Mogelijk toch een iets vertekend beeld omdat de meeste waarnemingen afkomstig waren van een familie van vijf stuks op de Karpervijver. Toch was het duidelijk dat er meer vogels in de omgeving aanwezig waren, zo werden er op de 10e vijf adulte mannetjes en twee adulte vrouwtjes naast de drie gebruikelijke juvenielen geteld. Daarnaast werd ook nog een broedgeval vastgesteld ten zuiden van Chemnietz waar vier vogels werden geteld.

30) Blauwe kiekendief , Circus cyaneus, Hen Harrier, Kornweihe

Er waren drie waarnemingen gedurende het kamp, waarvan slechts van een details beschikbaar zijn: een vrouwtje of eerstejaars vloog op de 9e over de Karpervijver naar het zuiden.

31) Grauwe kiekendief, Circus pygargus, Montagu's Harrier, Wiesenweihe

Slechts enkele waarnemingen die waarschijnlijk allemaal afkomstig zijn van een broedgeval ten zuidoosten van het kampterrein. Het nest lag in een graanveld langs de weg naar Lubionow. Het mannetje werd vrij geregeld jagend boven de graanvelden en enkele malen boven de Karpervijver gezien. Er was een waarneming van een vrouwtje buiten de broedplaats; 9 augustus ten oosten van de Karpervijver, gezien het gedrag mogelijk al een trekker.

32) Visarend, Pandion haliaetus, Osprey

Visarenden konden vooral rondom Recz gezien worden tot drie per dag. Vanwege het grote aantal waarnemingen en het gebrek aan detailnotities is het exacte aantal niet te bepalen, maar het zal liggen tussen de drie en 10. Zeker is i.i.g. een nest ten westen van Recz en mogelijk ook nog een ten oosten van ons kamp waarheen dagelijks Visarenden met vis in hun klauwen vlogen. Volgens de plaatselijke bioloog zou er een nest zijn op het militaire oefenterrein. Op andere plaatsen waren er enkele zwervende waarnemingen.

33) Boomvalk, Falco subbuteo, Hobby, Baumfalke

Het vrijwel afwezig zijn van de Boomvalk was voor meerdere vogelaars een rare gewaarwording: perfect broedbiotoop, kuddes libellen boven fraaie plassen en een boel jeugdbonders om alles te noteren maar toch leverde dit alles maar één waarneming op. Op 6 augustus vloog er één bij Recz.

34) Kestrel, Torenvalk, Falco tinnunculus

Er was slechts één waarneming te vinden op de excursieformulieren en in de diverse notitieboekjes. Ondanks het feit dat de Torenvalk in Polen verschrikkelijk hard achteruit gaat, gaat het er bij mij niet in dat de waarneming van twee exemplaren bij de zuidoever van de Karpervijver de enige zou zijn. Mogelijk nemen de excursiegangers niet de moeite om de TV te noteren?

35) Patrijs, Perdix perdix, Grey Partridge, Rebhuhn

Eén juveniel werd ten zuiden van Chemnietz gevonden als verkeersslachtoffer en af en toe werden er enkele patrijzen opgepest door de zoogdierenmensen op zoek naar hun muizevallen.

36) Kwartel, Coturnix coturnix, Quail, Wachtel

Gedurende het hele kamp zat er één (op de 2e twee) mannetje zichzelf aan te prijzen in een graanveld boven plas C. Deze was voor de luilakken zelfs vanuit de tent te horen.

37) Crane, Kraanvogel, Grus grus

We hadden het genoegen op hoorafstand van een Kraanvogelslaapplaats te kamperen zodat vrijwel iedereen op het eind van het kamp het geluid zo'n beetje kon dromen. Naast de slaapplaats waren er nog enkele waarnemingen:

Op 3 augustus is 2 km ten noorden van Recz in de schemering een grote groep gehoord, en zijn 8 km ten noorden van Recz twee adult en twee juvenielen op een al gemaaide graanakker gezien. Op vier augustus vlogen tien exemplaren over het kampterrein en één ex. naar het westen over het veen bij Netkowo. Op de 6e werden vanuit de trein enkele kilometers ten oosten van Recz twee exemplaren gezien, op 10 augustus twee exemplaren op akkers bij Lubiniow. En dan nog enkele geluidswaarnemingen her en der.

38) Waterral, Rallus aquaticus , Water Rail, Wasserralle

Op 30 juli riep er één vanuit het rietzoompje bij plas B op het kampterrein en enkele keren werden en wat gehoord vanuit de moerassige gedeeltes rond de Karpervijver.

39) Waterhoen, Gallinula chloropus, Moorhen Teichhuhn

Vrij algemeen op plassen met dichtbegroeide oevers.

40) Common Coot, Meerkoet, Fulica atra

Algemeen op meeste plassen en meren

41) Northern Lapwing, Kievit,Vanellus vanellus

Veruit de algemeenste steltloper op het kamp. De grootste aantallen verbleven op de Karpervijver maar ook op andere plassen werden af en toe forse groepen gezien en op sommige dagen trokken ze ook goed naar vnl zuid en zuidoostelijke richtingen. Waarschijnlijk was daar ergens een grote slaapplaats omdat Kievieten van de Karpervijver tegen de avond ook in die richting afnokten. Helaas konden we die slaapplaats niet vinden, dergelijke plekken leveren vaak ook veel andere steltlopers op. Het maximum op de Karpervijver bedroeg zo'n 800 exemplaren.

42) Little Ringed Plover, Kleine plevier, Charadrius dubius

Op zowel de 1e als de 7e werd er één Kleine plevier op de Karpervijver gezien, op de 7e zelfs nog even baltsend.

43) Steppevorkstaartplevier, Glareola nordmanni

Veruit de zeldzaamste soort van het kamp. Op de 7e verbleef één adulte vogel 2,5 uur op de Karpervijver in een groep Kievieten. Helaas kon de vogel de volgende dagen niet meer teruggevonden worden. Een volledige beschrijving is opgestuurd naar de Poolse rariteiten commissie en zal hier als bijlage (laatste paragraaf) bijgevoegd worden. Overigens is dit de 4de (Poolse Avifauna) of 7e (Lewington e.a.) waarneming voor Polen. In dezelfde periode werden er ook twee gezien in Noord-west Polen en nog één in Estland zodat we wel kunnen spreken van een kleine invasie van Oost-Europa.

44) Bonte strandloper, Calidris alpina, Dunlin, Alpenstrandlaeufer

Twee adulte bontjes werden op 2 augustus op de Karpervijver gezien.

45) Woodcock, Houtsnip, Scolopax rusticola

Er is slechts één Houtsnip gezien, op het eind van het kamp werd deze opgepest in een nat bos een km of 10 ten Oosten van Recz. Er is dus veel te weinig gestruind.

46) Poelsnip, Gallinago media, Great Snipe, Doppelschnepfe

Alweer zo'n verrassende waarneming, misschien wel de meest onverwachte van het kamp, was de waarneming van vier over het kampterrein vliegende en roepende Poelsnippen op 31 juli. Ik hoorde hierbij de typische vluchtroep ( mij bekend van bandjes en uit Israël), zag de donkere ondervleugel en de, vergeleken met Watersnip, zware vlucht die meer aan een Houtsnip of eend doet herinneren.In de beschikbare literatuur werd alleen Oost-Polen als broedgebied genoemd, hadden wij nu het geluk om enkele westelijkere broedvogels te ontdekken of waren het trekkers uit Scandinavië?

47) Watersnip, Gallinago gallinago, Snipe, Bekassine

Voornamelijk gezien op de Karpervijver en slechts enkele waarnemingen op het kampterrein en voor zover bekend geen daarbuiten. Het maximum getelde Watersnippen bedroeg 46 maar dit is natuurlijk een minimum door het verscholen gedrag van deze soort. Het maximum op het kampterrein was vier exemplaren.

48) Curlew, Wulp, Numenius arquata

Op de 7e verbleef er een Wulp de gehele dag op de Karpervijver, een leuke waarneming voor de regio.

49) Oeverloper , Actitis hypoleucos, Common Sandpiper, Flussuferlaeufer

Ook weer zo'n soort die door de meesten niet genoteerd werd. Daardoor zijn er slechts twee waarnemingen doorgegeven, twee exemplaren van de Karpervijver en twee exemplaren van plas C. Dit zijn waarschijnlijk al trekkers geweest maar de soort broedt schaars in geheel Polen met concentraties in Pommeren.

50) Witgatje, Tringa ochropus, Green Sandpiper, Waldwasserlaeufer

Op de meeste plassen konden wel Witgatjes gevonden worden maar het ging meestal om eenlingen. Grotere aantallen werden alleen gezien op de Karpervijver (minstens twee) en op plas B (vier exemplaren).

51) Wood Sandpiper,Bosruiter, Tringa glareola

Deze soort werd uitsluitend op de Karpervijver gezien. Gedurende het kamp namen de aantallen langzaam toe van één naar vijf exemplaren.

52) Groenpootruiter,Tringa nebularia, Greenshank, Gruenschenkel

Twee Groenpootruiters werden bijna dagelijks op de Karpervijver gezien.

53) Zwarte ruiter, Tringa erythropus, Spotted Redshank, Dunkelwasserlaeufer

Zoals bij de meeste steltlopers werden ook de meeste Zwarte ruiters op de Karpervijver gezien. De aantallen varieerden van vijf tot twaalf exemplaren. De modderrandjes hadden duidelijk een gigantische aantrekkingskracht op steltlopers. Slechts één Zwarte ruiter werd op een andere plek gezien, de al bijna even onvermijdelijke kampplaats.

54) Kemphaan, Philomachus pugnax,Ruff, Kampflaeufer

Eén juveniele Kemphaan bracht enkele dagen aan de Karpervijver door.

55) Stormmeeuw, Larus canus, Common Gull, Sturmmoewe

Er is er één boven de Karpervijver gezien: stond op de soortenlijst maar verdere details ontbraken.

56) Kokmeeuw, Larus ridibundus, Black-headed Gull, Lachmoewe

Helaas was de auteur de enige die (soms) de aantallen e.d. van Kokmeeuwen noteerde want de Kokmeeuw is echt geen algemene soort in deze regio. Ditzelfde probleem trad bij veel meer of minder algemene zangvogels nog sterker op. De grootste aantallen (minder dan tien exemplaren) verbleven op de Karpervijver en op het meer bij Inskó.

57) Zwarte stern, Chlidonias niger, Black Tern, Trauerseeschwalbe

Alleen op de eerste excursiedag werden er nog een paar Zwarte sterns geteld, uiteraard op de Karpervijver. Afhankelijk van de excursie werden er vier of vijf geteld.

58) Witvleugelstern, Chlidonias leucopterus, White-winged Black Tern

Eén juveniele Witvleugelstern vloog gezellig met de Zwarte sterns mee en vertrok helaas ook met hun op de 31e.

59) Visdief, Sterna hirundo, Common Tern, Flussseeschwalbe

Zoals bij de andere sterns konden we alleen maar het staartje van de trek meemaken. Op dezelfde dag als de moerassterns verbleven er ook vijf Visdiefjes op de Karpervijver.

60) Dwergstern, Sterna albifrons, Little Tern, Zwergseeschwalbe

Enkele mensen hadden het geluk om op de 1e augustus na vertrek van de overige sterns twee adulte Dwergsterns te ontdekken op de Karpervijver. In eerste instantie doet deze waarneming zover van de kust wat vreemd aan maar in Oost-Europa broeden Dwergsterns ook in het binnenland langs rivieren en plassen.

61) Stadsduif Feral Dove, Rotsduif, Columba livea domestica

Zeer algemeen nabij dorpen en andere bebouwing.

62) Holenduif, Columba oenas, Stock Dove, Hohltaube

Vrij algemeen op plaatsen met zowel open loofbos als akkers of andere voedselbronnen.

63) Houtduif, Columba palumbus, Woodpigeon, Ringeltaube

Zeer algemeen, niet genoteerd.

64) Zomerduif, Streptopelia turtur, Turtle Dove, Turteltaube (ook wel "Tortelduif")

Zeker niet algemeen maar om de een of andere vage reden door niemand genoteerd.

65) Turkse tortel, Streptopelia decaocto, Collared Dove, Tuerkentaube

Talrijk nabij boerderijen en silo's.

66)Cuckoo, Koekoek, Cuculus canorus

Slechts één waarneming, op 8 augustus vloog er één over het kampterrein.

67) Steenuil, Athene noctua, Little Owl, Steinkauz

Een roepende Steenuil kon meerdere avonden beluisterd worden net ten Noorden van het kamp.

68) Bosuil, Strix aluco, Tawny Owl, Waldkauz

Enkele Bosuilen riepen af en toe in de uitgestrekte bossen tussen het kampterrein en de spoorlijn. Op basis van de roepen konden één mannetje en twee juvenielen onderscheiden worden. Waarschijnlijk heeft hier een broedgeval plaatsgevonden.

69) Kerkuil, Tyto alba, Barn Owl, Schleiereule

Deze soort is niet in levende lijve aanschouwd maar in de kerk van Recz werden wat oude braakballen van deze soort verzameld.

70) Gierzwaluw, Apus apus, Swift, Mauersegler

Op de eerste dagen van het kamp was de Gierzwaluw nog vrij algemeen maar dit liep snel af naar het eind van het kamp toe. Grote groepen verzamelden zich vaak boven de plassen waarna ze of gingen pitten of in een compacte groep naar het verre zuiden nokten.

71) IJsvogel, Alcedo atthis, Kingfisher, Eisvogel

Er was een broedend paartje met twee of drie pas uitgevlogen jongen in het bosje achter plas C. Deze vogels leken er nogal plezier in te hebben om over de kampvijvers te scheuren voor een groot publiek. Het nest zat in een steile kant van een holle weg. Ook op andere plassen in de buurt werden regelmatig IJsvogels gezien. Daarnaast nog een paar op verre excursies zoals langs de beken bij Krepa, langs de Drawa enz. enz. Deze soort is duidelijk niet zeldzaam in Pommeren.

72) Grijskopspecht, Picus canus, Grey-headed Woodpecker, Grauspecht

Al op de eerste ochtend konden we vanuit onze tenten van de luide roepen van een paartje Grijskopspecht met minstens twee juvenielen genieten. Ze verbleven vooral in een elzenbroekbos direct achter het kampterrein. Behalve deze dagelijkse waarnemingen zijn er alleen nog een paar gezien in een bosje bij de Karpervijver. De gelijkenis met sommige wielewaalroepen was meer dan oppervlakkig en ook in de vlucht zijn juvenielen in een korte blik prima te verwarren. Zorg er dus voor, voor je in Nederland een Grijskopspecht claimt, de vogel uitstekend gehoord en gezien te hebben!

73) Great Spotted Woodpecker, Grote Bonte Specht, Dendrocopus major

Algemeen op bijna alle plekken met meer dan tien bomen.

74) Middelste bonte specht, Picoides medius, Middle Spotted Woodpecker, Mittelspecht

Niet echt zeldzaam in de meeste oude bossen in de streek maar verschrikkelijk moeilijk te vinden als de vogel niet roept. Gelukkig zat er ook van de Mibo een paartje op het kampterrein zodat iedereen het kenmerkende gekwek kon leren. Dit leverde waarnemingen op naast plas C., langs de Drawa en in de enorme bossen ten noorden van Inskó.

75) Kleine bonte specht, Picoides minor, Lesser Spotted Woodpecker, Kleinspecht

Er werd er één in een groep zangertjes gezien die de bosrand rond plas C. aan het leegroven waren. Twee werden er nog gezien in het kleine bosje ten oosten van de Karpervijver. Het ziet er naar uit dat het de zeldzaamste Bonte specht in deze regio was.

76) Zwarte specht, Dryocopus martius, Black Woodpecker, Schwarzspecht

Enkele Zwarte spechten zwierven door de bossen tussen het kamp en de spoorlijn en lieten zich af en toe horen.

77) Wryneck, Draaihals, Jynx torquilla

Er is slechts één waarneming gedaan, een roepend mannetje bij het kampterrein.

78)Sky Lark, Veldleeuwerik, Alauda arvensis

Zeer algemeen in allerhande open biotopen, niet genoteerd.

79) Treelark, Boomleeuwerik, Lullula arborea

Barn Swallow, Boerenzwaluw, Hirundo rustica very common

Twee keer werden er Boomleeuweriken gezien in hetzelfde gebied, "ergens tussen Recz en Drawa", de eerste keer zes en de andere keer vier exemplaren.

80) Oeverpieper (A.s.l.), Anthus spinoletta littoralis, Scandinavian Rockpipit

Niet zeldzaam.

81) Swallow, Boerenzwaluw, Hirundo rustica

Zeer algemeen.

82) House Martin, Huiszwaluw, Delichon urbica

Het was leuk om te zien dat de Huiszwaluw in Polen nog erg algemeen is in zowel de bebouwde kom als op het platteland.

House Martin, Huiszwaluw, Delichon urbica Also common as Swallow.

83) Tree Pipit, Boompieper, Anthus trivialis

Vrij algemeen in open, licht beboste gebieden zoals verruigde weilanden met struiken, venen en kapvlaktes.

84) Graspieper, Anthus pratensis, Meadow Pipit, Wiesenpieper

Minder algemeen dan de Veldleeuwerik waarmee ze in de meeste gevallen samen voorkwam. Alleen op (erg) vochtige weiden komt de Graspieper in grotere aantallen voor.

85)Yellow Wagtail,(Gele Kwikstaart), Motacilla (flava) thunbergi

Om de een of andere vage reden heeft vrijwel niemand Gele kwikstaarten genoteerd terwijl de soort er zeker niet algemeen was. Werd in ieder geval regelmatig nabij de Karpervijver en in graanvelden gezien.

86) Grote gele kwikstaart, Motacilla cinerea, Grey Wagtail, Gebirgsstelze

Enkele malen vloog er één over ons kampterrein en daarnaast werden er nog enkele gezien naast de mooiere beken, bijvoorbeeld de Drawa.

87) White Wagtail, Witte kwikstaart, Motacilla alba

Algemeen nabij bebouwing en in allerhande open gebieden.

88) Wren, Winterkoning, Troglodytes troglodytes

Zeer algemeen, niet genoteerd.

89) Dunnock, Heggemus, Prunella modularis

Zeer algemeen, niet genoteerd.

90) Robin, Roodborstje, Erithacus rubecula

Zeer algemeen, niet genoteerd.

91) Black Redstart, Zwarte Roodstaart, Phoenicurus ochruros

Vrij zeldzaam, alleen maar gezien in de omgeving van Recz zoals op het station en bij de gebouwen rondom de Karpervijver.

Biology and Nature observations about biology summercamps, fresh water Algen, Orthoptera, Butterflies, Plants, Slovakia, ZOTKS Slovenia and Birds.

92) Whinchat, Paapje, Saxicola rubetra

Zeer algemeen, de herfsttrek was duidelijk begonnen en versterkte de toch al niet geringe aantallen van de ter plekke broedende Paapjes. Broedgevallen werden vastgesteld in weilandgebieden, overhoekjes in akkerbouw-gebieden en op (verdroogd) veen. Het maximum aantal bedroeg 16 exemplaren in een groep nabij Lubiniow.

93) Roodborsttapuit, Saxicola torquata, Stonechat, Schwarzkehlchen

Er werd slechts één Roodborsttapuit gezien en wel in de bij Paapje vermelde groep nabij Lubiniow.

94) Wheatear, Tapuit, Oenanthe oenanthe

Iemand plaatste deze soort op de kamplijst maar details over deze waarneming zijn niet bekend. Ook op de heenweg zijn vanuit de trein waarnemingen gedaan.

95) Blackbird, Merel, Turdus merula

Zeer algemeen, niet genoteerd.

96)Song Thrush, Zanglijster, Turdus philomelos

Algemeen, niet genoteerd.

97)Mistle Thrush, Grote lijster, Turdus viscivorus

Zeker niet algemeen maar vrijwel niet genoteerd. Werd vooral in en nabij bossen gezien.

98) Fieldfare, Kramsvogel, Turdus pilaris

De Kramsvogel is in dit gedeelte van Pommeren een vrij schaarse broedvogel gezien onze waarnemingen wat redelijk overeenkomt met de Avifauna. Alleen ten oosten van Recz werden enkele juvenielen en het aantal overige waarnemingen is op de vingers van twee handen te tellen.

99) Grasshopper Warbler, Sprinkhaanrietzanger, Locustella naevia

De enige waarneming betrof een mannetje, zingend vanuit een bosje in een nat weiland ten oosten van de Karpervijver. In Polen is dit de minst algemene van zijn familie met als talrijkste soort de Snor en daarna de Krekelzanger.

100) Sedge Warbler, Rietzanger, Acrocephalus schoenobaenus

In kleine aantallen aanwezige rondom de Karpervijver. Voor zover bekend nergens anders waargenomen.

101) Bosrietzanger, Acrocephalus palustris, Marsh Warbler, Sumpfrohrsaenger

Slechts twee zekere waarnemingen, beide aan de Karpervijver. Stellig veel algemener maar het werkelijke voorkomen buiten het broedseizoen, wanneer de soort niet meer zingt, wordt vertroebeld door de determinatieproblemen tussen de Bosrietzanger en de Kleine karekiet. Gezien het landschap in deze regio zal ook hier de Bosrietzanger behoorlijk algemeen zijn.

102)Reed Warbler, Kleine Karekiet, Acrocephalus scirpaceus

Zeer algemeen op alle plaatsen met een rietzoom.

103) Great Reed Warbler, Grote Karekiet, Acrocephalus arundinaceus

Een exemplaar verbleef een paar dagen aan de oostzijde van de Karpervijver. De typische roepjes van de juvenielen van deze soort werden niet gehoord zodat het wel om een trekker zal gaan. De enige andere waarneming betrof één ex. op de plas bij Inskó.

104)Icterine Warbler, Spotvogel, Hippolais icterina

Algemeen in gebieden met bosjes, struweel en grote tuinen, meestal niet genoteerd. Opmerkelijk was het voorkomen in rietvelden bij de Karpervijver.

105) Braamsluiper, Sylvia curruca, Lesser Whitethroat, Klappergrasmuecke

Vrij algemeen in bosjes en struwelen.

106) Whitethroat, Grasmus, Sylvia communis

Als Braamsluiper maar algemener en ook in vochtiger biotopen zoals venen.

107) Garden Warbler, Tuinfluiter, Sylvia borin

Algemeen, niet genoteerd.

108)Blackcap, Zwartkop, Sylvia atricapilla

Zeer algemeen, niet genoteerd.

109) Sperwergrasmus, Sylvia nisoria, Barred Warbler, Sperbergrasmuecke

Enkele (drie of 4) Sperwergrasmussen verbleven net ten zuiden van het kampterrein nabij de voormalige watermolen in een paar houtwallen. Een ander exemplaar werd bij de Karpervijver gehoord.

110) Grauwe fitis, Phylloscopus trochiloides, Greenish Warbler, Gruener laubsaenger

Nog zo'n grote verrassing was de vondst van een zingende Grauwe fitis boven mijn tent op 1 augustus. In eerste instantie amper te geloven, tot bleek dat ook Bram Aarts deze vogel had gehoord en gezien. Ondanks enkele intensieve zoektochten konden hier geen andere exemplaren gevonden worden, het zal dus wel een ongepaard mannetje betroffen hebben.

111) Wood Warbler, Fluiter, Waldlaubsanger, Phylloscia sibilatrix

Op twee data werd één Fluiter gezien in het berkenbosje op het kampterrein.

112) Chiffchaff, TjifTjaf, ZilpZalp, Phylloscia collybita

Zeer algemeen, niet genoteerd.

113) Willow Warbler, Fitis, Phylloscopus trochilus

Nog algemener dan de tjiftjaf.

114) Goudhaantje, Regulus regulus, Goldcrest, Wintergoldhaehnchen

Algemeen in naaldbossen, niet genoteerd.

115) Bonte vliegenvanger, Ficedula hypoleuca, Pied Flycatcher, Trauerschnaepper

Eén alarmerend vrouwtje werd net ten noorden van het kamp gehoord en een andere werd nabij de boerderij van de kampboer gezien.

116) Kleine vliegenvanger, Ficedula parva, Red-breasted Flycatcher, Ficedula parva

Uiteindelijk vonden we op onze laatste excursie, bij Lubiomiov, een zingend mannetje van de Kleine vliegenvanger, een soort die we verwacht hadden in vrij grote aantallen te zien vanwege de forse uitbreiding van het broedgebied naar westelijke richting. Dit mannetje snapte er echter niet al te veel van, hij zat te zingen in een smalle strook jonge naaldbosaanplant temidden van een oud, open loofbos en juist dit laatste zou zijn voorkeursbiotoop moeten zijn.

117) Spotted Flycatcher, Grauwe vliegenvanger, Muscicapa striata

Vrij algemeen maar moeilijk te vinden vanwege zijn verscholen gedrag. Gezien in de meeste bossen en ook in erfbeplantingen e.d. Mogelijk ging het hierbij voor een deel om trekkers die vaak veel eenvoudiger te vinden zijn.

118) Baardmannetje, Panurus biarmicus, Bearded Tit, Bartmeise

Zowel juveniele als adulte exemplaren van deze soort zijn bij de Karpervijver gezien in aantallen die varieerden van één tot zes per dag.

119) Staartmees, Aegithalos caudatus, Long-tailed Tit, Schwanzmeise

Vrij algemeen, niet genoteerd.

120) Glanskop, Parus palustris, Marsh Tit, Sumpfmeise

Niet erg algemeen maar helaas niet genoteerd. De enige notitie betrof de veel grijzere pluimage hier, vergeleken met de Nederlandse Glanskoppen.

121) Willow Tit, Matkop, Parus montanus

Vrijwel even algemeen als de vorige soort en hetzelfde verhaal over de pluimage maar in dit geval kan het worden verklaard omdat het hier om een andere ondersoort gaat nl. Parus montanus borealis.

122) Crested Tit, Kuifmees, Parus cristatus

Vrij zeldzaam in de omgeving van Recz door het ontbreken van naaldbossen maar algemener in de naaldbossen verder naar het oosten.

123) Blue Tit, Pimpelmees, Parus caeruleus

Zeer algemeen, niet genoteerd.

124)Coal Tit, Zwarte mees, Parus ater

Zeldzaam in de directe omgeving van Recz maar talrijk in de bossen ten westen en ten noorden van Recz. Vaak niet genoteerd.

125) Great Tit, Koolmees, Parus major

Zeer algemeen, niet genoteerd.

126) Buidelmees, Remiz pendulinus, Penduline Tit, Beutelmeise

Vrij regelmatig waargenomen in de wilgstruwelen ten noorden van de Karpervijver en plaatselijk in rietvelden bij dezelfde plas. Daarnaast werden ook nog enkele overvliegende vogels boven het kampterrein opgemerkt.

Bij de ingang van de Karpervijver verbleef enkele dagen een groep van zes juvenielen, drie werden er hier overvliegend gehoord en op de meeste dagen werden er enkele gehoord en gezien nabij de zuidoever, niet toevallig net bij ons vaste uitkijkpunt.

127)Nuthatch, Boomklever, Sitta e. europaea

In de meeste oude bossen konden Boomklevers gevonden worden maar de aantallen vogels varieerden sterk. Op enkele plaatsen, bijvoorbeeld het kampterrein, konden ook groepjes Boomklevers in erg jonge bosjes gevonden worden. Betrof het hier jonge vogels of zwervende exemplaren?

128) Taiga boomkruiper, Certhia familiaris, Treecreeper, Waldbaumlaeufer
&
129) Treecreeper, Boomkruiper, Certhia familiaris

Deze twee soorten zijn samengevoegd omdat de determinatie voor de meeste kampgangers ondoenlijk bleek. Er waren slechts twee of drie personen capabel genoeg om deze soorten te onderscheiden op zowel zang als roep, de veiligste determinatiepunten. Het beeld dat uit de zekere waarnemingen komt is het volgende: beide soorten komen vrijwel in alle bosgebieden voor waarbij de Taigaboomkruiper wat algemener lijkt dan zijn verwant.

130) Wielewaal, Oriolus oriolus, Golden Oriole, Pirol

Net als een hoop andere soorten is ook de Wielewaal voornamelijk nabij het kampterrein gezien. Er verbleef hier in het elzenbosje een paartje met drie of meer juvenielen.

131) Grauwe klauwier, Lanius collurio, Red-backed Shrike, Neuntoeter

Vrij algemeen in de meeste biotopen die afgewisseld worden met kleine bosjes en houtwallen. Bleek ook hier weer lastig te vinden maar toch nog vrij veel gezien. In de meeste gevallen werden alleen mannetjes gemeld maar op beter bezochte plekken ook vrouwtjes en juvenielen. Tussen het kampterrein en Recz verbleven minimaal twee paartjes met juvenielen.

132) Klapekster, Lanius excubitor, Great Grey Shrike, Raubwuerger

Minder algemeen dan de voorgaande soort. De volgende waarnemingen weerden doorgegeven: één broedgeval net ten noorden van de Karpervijver, één exemplaar op de vuilnisbelt van Recz, één exemplaar ten zuidoosten van dezelfde vuilnisbelt en één exemplaar 6 km ten noorden van Recz.

133) Spreeuw, Sturnus vulgaris, Starling, Star

Zeer algemeen, niet genoteerd.

134) Vlaamse gaai, Garrulus glandarius, Jay, Eichelhaeher

Algemeen, zelfs in steden gezien.

135) Ekster, Pica pica, Magpie, Elster

Algemeen, niet genoteerd.

136) Notenkraker, Nucifraga caryocatactes, Nutcracker, Tannenhaeher

Eén Notenkraker werd in het bosje bij de voormalige watermolen gehoord en gezien. Daarna zijn nog vele geluidwaarnemingen gedaan. Daar niemand hier goed mee bekend was zijn deze hier weggelaten.

137) Kauw, Corvus monedula, Jackdaw, Dohle

Algemeen, niet genoteerd.

138) Roek, Corvus frugilegus, Rook, Saatkraehe

Plaatselijk algemeen maar verder nauwelijks gezien. Er verbleven regelmatig enkele Roeken bij de Karpervijver en er was een grote slaapplaats met tot 400 exemplaren in het centrum van Choszczno.

139) Bonte kraai, Corvus corone cornix, Hooded Crow, Nebelkraehe

Van de tweelingsoort Zwarte en Bonte Kraai komt in Polen alleen één van de bonte ondersoorten voor. De Bonte kraaien werden vooral nabij bebouwing gezien en een enkel exemplaar op vuilnisbelten, vrijwel niet in landbouwgebieden. Dus een heel andere situatie dan in Nederland.

140) Raaf, Corvus corax, Raven, Kolkrabe

Het was wel even wennen om te zien dat de Raaf veel talrijker was dan de Bonte kraai in het agrarisch gebied. Vrijwel overal konden Raven worden gezien en (vooral) gehoord. Op de akkers foerageerden ze vaak samen met Roeken en Kauwen, groepjes schuimden de meeroevers af op zoek naar wat eetbaars of speelden zomaar wat hoog in de lucht. Leuke aantallen waren 14 exemplaren boven het kampterrein, 16 exemplaren boven de Karpervijver en meer dan 30 ten zuiden van Chemnietz.

141) House Sparrow, Huismus, Passer domesticus

Zeer algemeen, niet genoteerd.

142) Tree Sparrow, Ringmus, Passer montanus

Zeer algemeen, niet genoteerd.

143) Vink, Fringilla coelebs, Chaffinch, Buchfink

Algemeen, niet genoteerd.

144) Bullfinch, Goudvink, Pyrrhula pyrrhula

Vrij algemeen in de meeste gemengde bossen of jonge aanplant.

145) Hawfinch, Appelvink, Coccothraustes coccothraustes

Verrassend genoeg nòg talrijker dan op de Veluwe, overal waar kersen in het bos stonden riepen Appelvinken en in de rijkere bossen op goede bodems zaten overal groepen Appelvinken. De grootste groep was 40 exemplaren over het kamp maar groepen van 20 tot 30 exemplaren konden op meerdere plaatsen bewonderd worden. Alleen langs de Drawa konden we geen Appelvinken vinden.

146) Europese kanarie, Serinus serinus, Serin, Girlitz

Vrij algemeen in en aan de rand van dorpen en dan met name bij de grotere tuinen met coniferen e.d. We hoorden aan de oostzijde van Recz bijvoorbeeld vijf zingende exemplaren.

147) Greenfinch, Groenling, Carduelis chloris

Algemeen, niet genoteerd.

148) Siskin, Sijs, Carduelis spinus

Enkele kleine groepjes vlogen over het kampterrein en enkele losse exemplaren konden gevonden worden in de grote naaldbossen bij Krepa. Het viel niet na te gaan of de Sijs in Pommeren broedde, maar anders waren dit wel erg vroege trekkers.

149) Goldfinch, Putter, Carduelis carduelis

Algemeen, niet genoteerd.

150) Linnet, Kneu, Carduelis cannabina

Algemeen en maar zelden genoteerd. De paar aanwezige notities betreffen een grote slaapplaats bij de Karpervijver in meldeveldjes. Er werden hier tot 400 Kneuen geteld.

151) Roodmus, Carpodacus erythrinus, Scarlet Rosefinch, Carpodacus erythrinus

Een wisselend aantal Roodmussen vergezelde de Kneuen op hun slaapplaats. Op de meeste dagen konden er twee gevonden worden maar op de 8e waren er minstens vijf aanwezig. Op een soort brandgang tussen de meren C. en E. voederde een schitterend adult mannetje minstens één juveniel. Daarnaast waren er nog enkele andere waarnemingen in de omgeving maar geen verder dan 10 km van Recz. Mogelijk kunnen alle waarnemingen herleid worden op de slaapplaats.

152) Grauwe gors, Miliaria calandra, Corn Bunting, Grauammer

Eén Grauwe gors zat regelmatig op een telefoondraad net ten noorden van de Karpervijver.

153) Geelgors, Emberiza citrinella, Yellowhammer, Goldammer

Hier nog steeds zeer algemeen, niet genoteerd.

154) Rietgors, Emberiza schoeniclus, Reed Bunting, Rohrammer

Algemeen op geschikte plekken, niet genoteerd.

2. 3 De waarneming van een Steppenvorkstaartplevier

De waarneming van een Steppenvorkstaartplevier 2.3.1 Toedracht

Tijdens de vogelexcursie voor beginners liepen we rondom het grote meer net ten oosten van Recz op zoek naar steltlopers. Dit werd vereenvoudigd door de jagende bruine kiekendieven, deze joegen namelijk regelmatig voor ons onzichtbare steltlopers op uit de riet- en zeggevelden. tijdens een van die paniekvluchten ontdekte ik om 14.50 een vreemde steltloper in een groep van zo'n 60 kievieten. Gedurende zijn eerste snelle vleugelslagen kwam de vogel over als een 'superwitgatje' met zijn witte stuit, donkere bovenzijde en lange vleugels maar toen ik even later de vogel in normale vlucht en profiel zag herkende ik 'm meteen als vorkstaartplevier spec. Onmiddellijk waarschuwde ik de rest van de excursie (Mathijs Borst, Alma Leegwater en Waiwah Man en ook zij vonden de vogel snel en konden hem op een afstand van ± 30 meter langs zien vliegen. Daarbij konden we wat extra kenmerken zien: geheel donkere ondervleugel zonder roodbruin, donkere bovenvleugel vrijwel zonder contrast en het ontbreken van een witte vleugelachterrand, kortom onze eerste steppenvorkstaartplevier! De 4e of 7e voor Polen!

Na een tijdje bijkomen en genieten won de routine en begonnen we met het maken van een beschrijving van de inmiddels gelande vogel. Hij (of zij?) verbleef in een groep kievieten op een modderveldje op zo'n 80 meter afstand. Na een eerste vluchtige beschrijving verkasten we naar een betere plek omdat we op de eerste de zon in onze ogen hadden en we de kleuren niet goed konden inschatten.

Na een stukje lopen vonden we een betere plek: schaduw, zon van achteren en een grotere kans op andere kampdeelnemers omdat we op het vaste uitkijkpunt zaten. Nadeel was wel de grotere afstand tot de vogel maar dat werd snel opgelost, een Schreeuwarend was zo lief om alles op te jagen en na een korte vlucht landde de steppenvorkstaartplevier op ± 60 meter voor ons, over geluk gesproken! Snel werden de telescopen en kijkers opnieuw gericht en werd begonnen met een nieuwe en uitgebreidere beschrijving die hierna volgt. Ondertussen kwam nog een excursie (Hans, Mathijs, Maarten en Eline) langs maar ja, daar hadden we ook niets aan en een andere excursie nam niet eens de moeite om te kijken toen we ze waarschuwden, ook enkele VWG'ers liepen aan de overkant maar deze hoorden of zagen ons niet, helaas. Na zo'n 2½ uur kicken vloog de vogel samen met wat kievieten in zuidoostelijke richting weg. Daarna is de vogel niet meer teruggevonden.

2.3.3 Gegevens waarneming

Beschrijving

3.3 Beschrijving Beschrijving"

Bouw en grootte: in de zit een uitgerekte, slanke indruk veroorzaakt door de lage hoogte, lange vleugels en staart, langgerekt lichaam en lange poten. Slagpennen een paar centimeter, dus duidelijk, buiten de staart uitstekend. Lichaamslengte gelijk aan die van een kievit en hoogte 1/4 tot 1/3 minder dan kievit, dit vastgesteld in directe vergelijking. Lange geknikte vleugels, staart diep gevorkt in vlucht maar als de staart gespreid werd bij bijv. een zwenking in de jachtvlucht leek de staart vrijwel recht afgesneden (cf zwarte wouw).

Bovendelen: voorhoofd tot kruin minder afgerond dan de achterkop. Donkere, korte snavel, kleur niet met zekerheid te bepalen door de afstand en fel zonlicht. Oog groot en donker. In fel zonlicht donkere oogstreep zichtbaar zowel voor als achter (kort) het oog, later op de middag in beter zonlicht alleen voor het oog zichtbaar. Kop in goed licht een beetje lichter als de rug en vleugels. Rug volledig donkerbruin zonder contrasten. Vleugeldekveren zelfde kleur als rug maar slagpennen een tint donkerder, dit was alleen zichtbaar in het betere licht op het einde van de middag, in de eerste 1½ uur zag ik geen contrast. Dit in tegenstelling tot bij de vorkstaartplevier die een sterk contrast vertoont. Brede witte stuit en begin staart en donkerbruine eindband aan staart. Staartpunten leken in de vlucht ook wit maar bleken in de zit tijdens lopen of opheffen van de vleugel ook donkerbruin te zijn.

Onderdelen: Gele keelvlek die niet werd afgegrensd door een brede zwarte band. Waarschijnlijk wijst dit, evenals de wat lichtere kop, op een beginnend winterkleed? Onder de keelvlek begon een brede bruine borstband die valer werd naar beneden toe. De flanken, buik en onderstaartdekveren waren wit. Poten zwart of donkergrijs. Onderzijde vleugels en axillaries donkerbruin of zwart, goed te zien in vlucht op ± 30 meter en in zit als de vogel zijn vleugels optilde. Geen witte achterrand aan de vleugel aanwezig.

Gedrag: vanaf zijn ontdekking tot aan het vertrek volgde de vogel vrijwel de hele tijd kievieten. Vloog altijd op als de kieviten opvlogen maar snelde al snel voor de groep uit door zijn veel snellere vlucht. Bleef vaak lang in de lucht pas landend met of na de laatste kievieten. Dit gedrag ging ons na een tijdje verbazen omdat de kievieten behoorlijk agressief reageerden op de plevier. Ze probeerden hem iedere keer uit de groep te pesten wat ze meestal ook lukte. De plevier liep dan een paar passen en bleef daar dan. Enkele malen volgden de kievieten en vouwde de plevier Zijn vleugels uit en hield deze open tot de kievieten vertrokken. Als dat zelfs niet hielp vloog de vogel een stukje verder en zakte dan door zijn poten zodat het gewoon een brok modder tussen de andere brokken was. Voor ons was de vogel dan onmogelijk te vinden. Na een tijdje was de vogel het gedoe zat (?) en sperde zijn bek volledig open, begon zijn kop omhoog en omlaag te bewegen waarschijnlijk ondertussen roepend aan de pompende bewegingen te zien maar er werd door ons geen geluid gehoord. Tweemaal vloog de vogel op om te gaan jagen, dit gebeurde boven de meeroevers en rietvelden op vrij grote hoogte (15-30 meter). De vogel deed mij dan het meest denken aan een boomvalk of stern. De vogel vloog samen met boeren- en huiszwaluw en was zeker zo'n goede vlieger met dezelfde fantastische wenkingen en snelle hoogteverschillen. Na de laatste jachtvlucht vloog de vogel om 17.19 samen met kievieten naar het zuid-oosten.

Kaart 1.1 Ligging Recz in Polen

Kaart 1.2 Omgeving Recz en Kampterrein

Pierre vd Wielen

JNM Bialowieza 1998

Libellen van Biebrza en Bialowieza zoka JNM 1998
Vogels van Biebrza en Bialowieza zoka JNM 1998
Vlinders van Biebrza en Bialowieza zoka JNM 1998

JNM Recz Pommeren 1992

Suckerfish Dropdowns by Patrick Griffiths and Dan Webb.

JNM Recz 1992 Pommeren West Polen