Summary
In the southern province Limburg Falcaria vulgaris was
found in 1998. This is the first observation which is close to
its normal areal in Germany. The two other localities with
Sikkelkruid are more are less considered to be artificial.
Special for this observation is the presence of very small youg
plants so that a natural way of reproduction is expected for the
locality in Limburg.
De aanwezigheid van Sikkelkruid (Falcaria
vulgaris Fabr. ) in Zuid Limburg
Andre Hospers
(ahospers@removethisscarlet.nl), Groningen
ABSTRACT
Dit artikel is geschreven na een vondst van
Sikkelkruid tijdens het Floron kamp in juni 1998 in Zuid Limburg.
Dit was de eerste keer dat deze plant gevonden werd op een plaats
dat aansloot bij haar huidige areaal. Op grond van deze extra
waarneming kan Falcaria vulgaris aan de standaardlijst
toegevoegd worden. De vindplaats bestond uit tientallen
zaailingen op een akker en een goed ontwikkelde vegatieve plant
in de berm van een geasfalteerde landweg ten westen van Wijlre.
Omdat tot nu toe zaden aangetroffen zijn die verschrompeld en
onderontwikkeld leken is de vondst van zaailingen opmerkelijk.
Naast deze vondst zullen in dit artikel ook de andere
waarnemingen in Nederland beschreven worden.
Falcaris vulgaris of Sikkelkruid
ontleent de naam aan haar bladeren. Falx betekent zeis en
falcatus sikkelvormig, dit naar de zeisvormige bladeren. Het
woord vulgaris -wat gewoon betekent- gaat wat Sikkelkruid
betreft voor Nederland bepaald niet op.
Sikkelkruid is een tot 1m hoge overblijvende
zomerbloeier. De bladeren zijn zeer kenmerkend drietallig
blauwgroen met fijngezaagde slippen (Van der Meijden R,
1996).Door deze kenmerkende bladeren leverde de determinatie van
de enige vegetatieve plant geen problemen op. De zaailingen
vertoonden wel de typische blauwgroene kleur maar hadden geen
drietallig blad.
Sikkelkruid is een plant van Mediterrane West
Aziatische oorsprong die langs akkers of wegranden staat. In
Midden-Europa wordt de soort vaak aangetroffen op zonnige, droge,
min of meer open plaatsen op kalkrijke grond langs wegen, op
braakland en bij spoorwegen. (Lauber K. & G.Wagner, 1998)
Dit is ook de plaats waar Sikkelkruid in
Limburg aangetroffen is. In Nederland werd de soort vroeger
verspreid aangetroffen op adventief terreinen (o.a. Schiphol)
waar Falcaria vulgaris meestal niet standhield.
Wel duurzame populaties zijn aangetroffen in
Cadzand (Ontdekt midden jaren tachtig en vijftien jaar later weer
aangetroffen met begeleidende soorten als Kweek (Elytrigia
repens) en Grote Brandnetel (Urtica dioica), niet echt
opwindende soorten (Weeda E. J., 1987). Ook een andere populatie
langs de kust houdt lang stand : In Den Helder werd ook in de
jaren 80 op een wal de soort aangetroffen. Recent werd door
Gerrit Welgraven de oppervlakte van de uitdijende noordelijkste
populatie van Nederland geschat op 25 vierkante meter
(Duistermaat H.,1998). Grappig genoeg was deze Gerrit ook de
veroorzaker van deze waarneming. Een door hem veroorzaakt
oponthoud deed mij nog een pad uitlopen waar anders geen tijd
voor geweest was, met deze vondst als resultaat. Waarschijnlijk
is deze vondst een uitbreiding van een op 40 km verder gelegen
vindplaats in Belgie of een ook op 40 km afstand gelegen
vindplaats in Duitsland. De laatste vindplaats sluit aan op het
huidige areaal van de soort. Door deze derde stabiele populatie
is opname in de Standaardlijst van Nederland waarschijnlijk.
Intern
Links
Literatuur
Van
der Meijden R, 1996, Heukels Flora van
Nederland, ed 22:319, Wolters-Noordhoff, Groningen
Duistermaat H. Een greep uit
de bijzondere vondsten van 1998, Gorteria deel 24, Nummer 5,
6 November 1998
Weeda E. J., 1987, Nederlandse Oecologische
Flora, deel 2:276. Amsterdam
Lauber K. & G.Wagner, 1998, Flora
Helvetica, 2. Auflage, Verlag Paul Haupt
Afkomstig uit :
Hospers, A. 'Het voorkomen van Sikkelkruid (Falcaria
vulgaris) in Nederland', Natuurhistorisch
Maandblad, Mei 1999, No 5 Jaargang 88
pag. 90}